System kaucyjny, obowiązujący w Polsce od października 2025 roku, formalnie stał się elementem krajowego porządku prawnego, jednak jego funkcjonowanie w praktyce wciąż budzi wiele wątpliwości. Po pierwszych miesiącach działania często pojawiają się opinie, że system istnieje bardziej na papierze niż w codziennym doświadczeniu konsumentów i detalistów. W wielu miejscach zwrot opakowań jest ograniczony, niejednolity lub wymagający organizacyjnie, a skala faktycznego domknięcia obiegu pozostaje trudna do jednoznacznej oceny, również ze względu na bardzo ograniczoną liczbę opakowań kaucyjnych wprowadzonych do sprzedaży.
Projektowanie opakowań z myślą, że będą one poddane recyklingowi, a materiał, z których powstały zostanie ponownie wykorzystany, jest kluczowym czynnikiem sukcesu w drodze do gospodarki o obiegu zamkniętym.
Kilka tysięcy zwiedzających, setka wystawców, kilkadziesiąt nowości – tak wyglądały Targi Taropak 2022! Targowi goście mieli okazję wzięcia udziału w kilku wydarzeniach branżowych. Ponadto mogli zwiedzić odbywającą się równolegle ekspozycję Targów Polagra.
Z raportu „Nowe nawyki, nowe wyzwania. Jak Polacy postrzegają system kaucyjny?”, przygotowanego przez Biostat na zlecenie agencji doradczej 2PR, wynika jednoznacznie: klucz do sukcesu systemu kaucyjnego to wygoda. Aż 71,5% badanych wskazuje, że do częstszego zwracania opakowań zachęciłaby ich łatwa dostępność automatów zwrotnych.
Tworzywa sztuczne to materiały składające się z polimerów syntetycznych lub zmodyfikowanych polimerów naturalnych oraz dodatków modyfikujących. W potocznym języku określane są zwykle jako plastik. Ten innowacyjny materiał towarzyszy nam w życiu codziennym już od drugiej połowy XIX wieku, ale to obecne czasy określane są przez naukowców „Erą Plastiku” — od lat 50 ubiegłego wieku wyprodukowano ponad 8 mld ton tworzyw sztucznych! Jaki wpływ na środowisko naturalne mają odpady z tworzyw sztucznych? 18 marca obchodzimy Światowy Dzień Recyklingu. Jest to dobra okazja nad zastanowieniem się rolą tworzyw sztucznych w naszym życiu.
System kaucyjny w krótkim czasie stał się jednym z najważniejszych tematów w branży handlowej. Z jednej strony wprowadził konieczność dostosowania się do nowych regulacji i procesów logistycznych, z drugiej – otworzył przestrzeń na technologiczne innowacje i bardziej zrównoważone podejście do gospodarki opakowaniami. Dla wielu detalistów, zwłaszcza tych prowadzących mniejsze sklepy, kluczowym pytaniem okazuje się wybór metody zbiórki manualnej czy z wykorzystaniem automatów RVM (Reverse Vending Machine).
Unijne rozporządzenie PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation), które weszło w życie 11 lutego 2025 r., ma na celu kompleksowe uregulowanie zasad projektowania, recyklingu i ponownego użycia opakowań w UE. Jednak, choć PPWR już obowiązuje, to większość kluczowych przepisów i wymogów zacznie obejmować wyroby producentów dopiero w 2030 roku, a znacząca część szczegółów technicznych – takich jak definicje opakowań nadających się do recyklingu czy metody liczenia zawartości recyklatów – wciąż nie została jeszcze opracowana przez Komisję Europejską.
Z badania przeprowadzonego przez Centrum Badawczo-Rozwojowe Biqstat wynika, że prawie połowa respondentów obawia się wzrostu cen produktów spowodowanego wprowadzeniem systemu kaucyjnego, a 6 na 10 badanych planuje zawsze oddawać opakowania w celu odzyskania kaucji. Dziś, po pierwszych tygodniach funkcjonowania nowych przepisów, widać, że skala wyzwań jest duża. Kluczowe okazuje się nie tyle samo wdrożenie technologii, ile dostosowanie jej do realiów lokalnego handlu, w którym liczą się prostota, czas i płynność finansowa.
Nowoczesne technologie środowiskowe, debaty o trendach i najbardziej aktualnych dla branży tematach – tak wyglądały targi POLECO 2025, które zgromadziły w Poznaniu przedstawicieli biznesu, samorządów i instytucji publicznych. Ofertę wystawców z siedmiu krajów obejrzało ponad 5 500 uczestników.
Zaledwie kilka tygodni pozostało do wprowadzenia systemu kaucyjnego w Polsce. Zgodnie z przepisami, które zaczną obowiązywać od 1 października, wszystkie sklepy o powierzchni powyżej 200 m kw. będą musiały zbierać opakowania objęte systemem, z kolei mniejsze punkty sprzedaży mogą przystąpić do programu dobrowolnie. Zmiany są nowością nie tylko dla przedsiębiorców – badania pokazują, że z systemu kaucyjnego korzystało dotychczas zaledwie 28 proc. Polaków. Pozytywnie oceniły go trzy na cztery osoby z tej grupy, co potwierdza coraz większe przywiązanie konsumentów do kwestii ekologicznych w handlu detalicznym. Choć są one ważne również dla właścicieli sklepów, przepisy w obecnym kształcie rodzą w ich opinii zbyt wiele wyzwań finansowych i organizacyjnych.
W świecie idealnym wszystkie opakowania byłyby przetwarzane na produkty które można wykorzystać powtórnie. W rzeczywistości jednak na to, na ile opakowanie nadaje się do recyklingu, wpływa mnóstwo czynników: materiał, wielkość, konstrukcja, etykiety, ale też możliwość prowadzenia skutecznej zbiórki i sortowania odpadów na danym terenie. W gąszczu tej wiedzy producentom opakowań pomagają poruszać się wytyczne i certyfikaty wyspecjalizowanych organizacji.
Jeszcze przed oficjalnym startem systemu kaucyjnego w Polsce widać, jak wiele emocji i pytań budzi to rozwiązanie. Jedni traktują je jako długo oczekiwany krok w stronę bardziej nowoczesnej gospodarki obiegu zamkniętego, inni podchodzą z rezerwą, obawiając się dodatkowych obowiązków. Obie reakcje są naturalne. W końcu mówimy o projekcie, który dotknie codziennych nawyków milionów konsumentów. A jeśli zmienia się coś tak blisko życia ludzi, to kluczowa staje się nie tylko sprawna logistyka czy infrastruktura, ale przede wszystkim – komunikacja i dialog.
Aż 73,3 % Polaków uważa system kaucyjny za najlepszy sposób odzyskiwania opakowań po napojach, choć wciąż tylko niewielki odsetek korzysta z automatów zwrotnych – wynika z badania „Postawy Polaków wobec systemu kaucyjnego” przeprowadzonego na początku 2025 roku. Te liczby pokazują wyraźnie: świadomość społeczna i akceptacja są wysokie, ale realne korzystanie wymaga, by obsługa zwrotu była przede wszystkim wygodna, szybka i intuicyjna – tak, by konsument zamiast segregowania puszki czy butelki do kosza, sięgał po rozwiązania racjonalne i przyjazne codziennym nawykom.
Najnowocześniejsze rozwiązania w zakresie recyklingu, gospodarki obiegu zamkniętego oraz unikalna Strefa Kaucji, w której zaprezentowane zostaną technologie wspierające wdrażanie systemu kaucyjnego w Polsce – to tylko część atrakcji tegorocznej edycji targów POLECO. W programie nie zabraknie także debat i konferencji z udziałem niemal 100 ekspertów, którzy podejmą najważniejsze wyzwania stojące przed gospodarką i środowiskiem.
Fakty i mity o systemie kaucyjnym